İroni Ne Demektir?



Edebiyat dışında günlük yaşantımızda da sıklıkla karşımıza çıkan ironi kelimesinin anlamı merak ediliyor. Birçok kişi ise ironi ne demektir? diye merak ediyor ama farkında olmadan günlük hayatta kullanıyor. İroni bir olay ile dalga geçme sanatı olarak geçiyor. Tiyatroda da başvurulan yöntem, sıklıkla izleyiciler ile buluşuyor.

İroni; söylenen bir sözün, hareketin ya da davranışın tam tersini ifade etmektir. Ciddi bir şekilde söylenen eylem, aslında anlamını içermez. Zıt bir durum oluşturarak anlatılmak istenen durum bu şekilde verilir. Buna da ‘’ironi yapmak’’ denir. Çoğu insanın günlük hayatta söylediği, ‘’ironi yapıyorum canım’’ gibi sözcük öbekleri buradan gelmektedir.

İroni, söylenmek istenen eylemin yada davranışın altını tonlama ve mimikler ile çizer. Edebiyatta söz sanatları arasında yerini alan ironinin anlaşılması için, yapan kişinin karşısında zeki bir insanın olması gerekmektedir. Aksi halde vermek istediğiniz mesaj karşı tarafa geçmeyecektir.

İroni yapan bir kişinin ‘’Ahmet Bey yine çok doğru konuştu’’ diye bir cümle kurduğunu varsayalım. Siz burda saçma konuşan bir kişi için jest ve mimikler ile ironi yaptınız. Fakat karşı taraftan da onaylayıcı bir yanıt gelmesi ironinin anlaşılmadığını göstermektedir.

İroni Ne Demek?

Bu konuşmanın üzerine de yine ironi yapabilirsiniz. Sizi anlamayan kişiye ‘’sizin kadar anlayışlı insan kalmadı’’ derseniz, bu sefer o kişiye birebir ironi yapmış olursunuz. İroni sanatı, kesinlikle tonlamanın ve karşınızdaki insanın zekası ile anlaşılabilecek bir sanattır.

İroni Çeşitleri

İroni, edebiyatta 3 seçenek ile karşımıza çıkmaktadır. İroni nedir? İroni ne demektir? İroni çeşitleri nelerdir? Gibi sorular tiyatroda da sık sık karşımıza çıkar. Bunlardan bir tanesi, sözlü ironidir. İkincisi dramatik ironi, üçüncüsü ise durum ironisidir. Özellikle son zamanlarda ironi kavramının birbirinden farklı çeşitlerinden söz etmek mümkün olmaktadır. İroni çeşitleri aşağıdaki gibi sıralanmaktadır:

  • Sözlü İroni
  • Dramatik İroni
  • Durum İronisi

Sözlü İroni

Sözlü ironi, günlük yaşamda kullanılan, söylenmek istenenin tam tersinin kastedildiği söz sanatıdır. Fakat bu durum alaycılık ile birbirine karıştırılmamalıdır. Çünkü sözlü ironi, anlık olarak bir şeyin anlamının tam zıddını söyleyerek gerçekleşir.

Dramatik İroni

İkinci ironi çeşidi dramatik ironidir. Dramatik ironi daha çok tiyatroda karşımıza çıkar. Seyirciler, oyun izlerken neler olacağına hakimdir. Karakterler olayın gidişatını bilmez fakat seyirci hangi karakterin ne yapacağını çoktan anlamıştır. Bu yöntem sayesinde seyirci oyunun içinde tutulur. Merak ve beklenti içine sokulur.

Shakespeare’in ünlü eseri Macbeth’te; Macbeth, Duncan’a sadık değildir. Sadık görünmektedir fakat bir yandan da arkasından kuyusunu kazar. Bu sırada seyirci bunu farkındadır. Fakat Duncan değildir. Bu dramatik ironiye en iyi örneklerden bir tanesidir. Komedide de trajedide de sıkça kullanılır ve yeri çoğunlukla korunur.

Durum İronisi

Üçüncü ironi çeşidi ise durum ironisidir. Bu türde ironi, tüm karakterlerin yaşananlar ve gerçekler arasındaki farkları farkına varması ile oluşur. Bu türde bir çeşit çelişki aranır. Aynı zamanda şok olma durumu da vardır.

Oz Büyücüsü bu çeşit için en iyi örneklerdendir. Çünkü karakterler amaçları uğruna dış güçlerden faydalanmak isterler. Fakat sahip oldukları her şey ihtiyaçlarına karşılık vermektedir. Bütün özelliklerini süreç boyunca keşfederler ve bir şok durumu ile karşılaşırlar. Korkak aslanın aslında ne kadar cesur olduğunu anladığı gibi…

İroni Ne Demek?

İroni Nasıl Yapılır?

İroni hakkında merak edilen birçok soru ve cevap vardır. Fakat ilki ironi ne demek? sorusu iken diğeri elbette ki ironi nasıl yapılır sorusudur? İroni yapmak için o anda, ironi yapmaya uygun bir olayın yaşanması gerekmektedir. Aynı zamanda karşınızdaki kişiyi iğneleme amacınızı açıkça belirtmiş olacağınızı da unutmamalısınız.

Pis bir arkadaşınızın evine gittiğiniz ve gördüğünüz manzara karşısında ‘’evinde gerçekten çok temizmiş’’ dediğiniz de ironi yapmış olursunuz. Veyahut çok kısık sesle konuşan birine ‘’biraz daha kısık sesle konuşursan insanları rahatsız edeceksin’’ şeklinde cevap vermeniz ironi yapmanıza yardımcı olur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu